ویگوتسکی در نظریه اجتماعی _ فرهنگی خود رابطه شیوه های خاص فرهنگی را با رشد مورد بررسی قرار داده است.این دیدگاه بر نحوه ای که فرهنگ ،ارزش ها و اعتقادات سنت ها و مهارتهای یک گروه اجتماعی به نسل بعدی منتقل می شود ، تمرکز می کند.به عقیده ویگوتسکی ،تعامل اجتماعی به ویزه گفتگوهای یاریگرانه با اعضای آگاه تر جامعه  برای اینکه کودکان شیوه های تفکر و رفتاری را فرا بگیرند که فرهنگ جامعه را می سازد بسیار ضروری است.به عبارتی دیگر وقتی بزرگسالان و همسالان خبره تر به کودکان کمک می کنند ارتباط بین آنها جزئی از تفکر کودکان می شود.سپس کودکان با درونی کردن این ویژگی ها می توانند برای هدایت کردن فکر و اعمال خودشان و فراگیری مهارتهای جدید  از زبان درونی خودشان استفاده کنند.

ضمن اینکه نظریه ویگوتسکی در مطالعه رشد شناختی با نفوذ بوده است اما با دیدگاه پیاژه کاملا متفاوت است.چنان که پیاژه روش آموزش مستقیم توسط بزرگسالان را با اهمیت نمی داند بلکه بر آموزش اکتشافی (یادگیری اکتشافی) تاکید دارد.در مقابل ویگوتسکی بر آموزش مستقیم و روش اکتشافی کمکی (هدایت شده) تاکید دارد.به عبارت دیگر ویگوتسکی بر یادگیری یاری بخش تاکید می کند.وی معتقد است کودکان در بسترهای اجتماعی پر مایه ای زندگی می کنند که بر نحوه سازمان یافتن دنیای شناختی آنها تاثیر می گذارد.فعالیتهای ذهنی پیچیده مانند توجه ارادی، حافظه سنجیده و مساله گشایی در تعامل اجتماعی ریشه دارند.

مفهوم منطقه مجاور (پتانسیل ) رشد ویگوتسکی توضیح می دهد که چگونه این اتفاق روی می دهد . زیرا این مفهوم به تکالیفی اشاره دارد که کودک نمی تواند به تنهایی از پس آنها بر بیاید اما با کمک افراد ماهرتر می تواند انها را انجام دهد.در طول نوباوگی ارتباط در منطقه مجاور رشد عمدتا غیرکلامی است.

ویگوتسکی بازی "وانمود سازی" را بستر اجتماعی ایده الی برای پرورش دادن رشد شناختی در اوایل کودکی می دانست.کودکان در این بازی پیروی از مقررات را یاد می گیرند.بازی وانمود کردن منطقه مجاور (یا پتانسیل ) رسد منحصر به فرد و بسیار با نفوذی است که طی ان کودکان انواع فعالیتهای چالش انگیز را امتحان می کنند و مهارتهای جدید زیادی را فرا می گیرند.

"گفتار خصوصی" اصظلاح دیگری از ویگوتسکی است.بر اساس این مفهوم وی معتقد است که کودکان برای خودگردانی و هدایت خود با خودشان حرف می زنند.چون زبان به کودکان کمک می کند درباره رفتارشان فکر کنند و روند اعمال خود را برنامه ریزی کنند. ویگوتسکی ان را شالوده همه فرایندهای شناختی عالی ، از جمله توجه کنترل شده ،حافظه سنجیده،برنامه ریزی ، مساله گشایی و تامل می داند.وقتی کودکان بزرگتر می شوند و تکلیف ها را آسان تر می یابند، گفتار خودگردان آنها درونی می شود که به آنها "گفتار درونی" می گویند